Meer over het KOP
Het KOP vindt zijn oorsprong in 2021, toen Michiel Duffels, destijds directeur van KBS De Pijlstaart, onderzoek deed naar toekomstbestendig onderwijs. Op basis hiervan ontwikkelde hij een visie waarin kennisgericht onderwijs, creativiteit en de balans tussen leerkracht- en leerlinggestuurd leren samenkomen.
Het vertalen van deze visie naar een onderwijsprogramma bleek een grote opgave voor één basisschool. Toen Erik Meester vertelde dat hij vanuit soortgelijke ideeën werkte aan de methode Wetenswaardig, werd er een pilot gestart op De Pijlstaart. Al snel werd duidelijk dat deze methode goed aansloot bij de visie.
Samen met Betty Molenaar en Tessa Vermaire werd een curriculumteam opgericht, dat rondom de thema’s van Wetenswaardig het KOP verder vormgaf. Na de eerste pioniersscholen KBS De Pijlstaart, De Spits en Ariëns sloten steeds meer scholen zich aan bij het KOP.
Inmiddels is het KOP uitgegroeid tot een breed gedragen onderwijsprogramma binnen de KSU. Samen met scholen en partners werkt het KOP-curriculumteam continu aan verdere ontwikkeling en professionalisering.
Themastructuur KOP
Ieder thema start met les 0. Deze introductieles prikkelt de nieuwsgierigheid van leerlingen en stimuleert het formuleren van leervragen, bijvoorbeeld door middel van spelvormen of proefjes.
Vervolgens begint de kennisopbouwfase met het methodeboek van Wetenswaardig. In deze fase bouwen leerlingen kennis op over geschiedenis, aardrijkskunde, biologie en techniek. Tegelijkertijd werken zij aan hun woordenschat, begrijpend lezen, spreken en schrijven. Daarbij worden leerlingen ondersteund bij het (kunnen) maken van aantekeningen en bouwen leerkrachten samen met de leerlingen gedurende het thema een kennismuur op.
Daarnaast worden vier thema gerelateerde lessen kunst- en cultuureducatie aangeboden. Leerlingen worden uitgedaagd om vanuit een creatief perspectief naar de lesstof te kijken en maken tegelijkertijd kennis met verschillende creatieve technieken.
Daarna volgt de verdiepende toepassingsfase met projectlessen. In deze lessen passen leerlingen hun opgedane kennis toe in ontwerpende en onderzoekende opdrachten. Zo leren zij de lesstof in een betekenisvolle context te gebruiken en verder te verdiepen.
Elk thema wordt afgesloten met een presentatie, waarin leerlingen hun leerproces en resultaten met elkaar delen.
Samenwerking met PIONIER!
Sinds de start van het KOP is er een samenwerking aangegaan met PIONIER!. Zij zorgen voor een complete leerlijn voor kunst en creativiteit, gekoppeld aan wereldoriëntatie, burgerschap, digitale geletterdheid, taal en sociaal-emotionele ontwikkeling. De lessen zijn procesgericht, praktisch en bewezen effectief in de klas.
De basis voor deze samenwerking was al gelegd op KBS De Pijlstaart, waar PIONIER! meerdere jaren intensief werd toegepast en doorontwikkeld in de klas. De ervaringen daar laten zien hoe krachtig procesgerichte kunstlessen kunnen zijn in het dagelijks onderwijs. Samen met het team van De Pijlstaart en andere KSU-scholen ontwikkelt PIONIER! een volledig thematische leerlijn.
PIONIER! stimuleert kritisch denken, creativiteit en eigenaarschap. Leerlingen bekijken de wereld met de ogen van een kunstenaar: ze onderzoeken, stellen vragen en geven betekenis. Onderzoek toont aan dat kunst en creativiteit in het onderwijs bovendien bijdraagt aan de kansengelijkheid.
Lees hier meer over PIONIER! en haar visie op leren als creatief proces.